---

Η ιστοσελίδα koinsep.org αποτελεί μια πλατφόρμα ενημέρωσης και υποστήριξης για Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις (ΚοινΣΕπ) και φορείς της Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας στην Ελλάδα. Παρέχει πληροφορίες για την ίδρυση και διαχείριση ΚοινΣΕπ, όπως οδηγούς, νέα για επιδοτήσεις, νομικές και φορολογικές συμβουλές, καθώς και επικαιροποιημένα θέματα για τη λειτουργία τους. Απευθύνεται σε επαγγελματίες και πολίτες που επιθυμούν να συμβάλλουν στην κοινωνική οικονομία, ενισχύοντας την τοπική ανάπτυξη και τις κοινωνικές δράσεις και λειτουργει μέχρι σήμερα ανελλιπώς από το 2012

---

Εάν αποφασίσετε την δημιουργία της δικής σας ΚοινΣΕπ και έχετε μια καλή ιδέα που πληροί τα κριτήρια του νόμου 4430/2016 ελάτε σε επαφή μαζί μας από εδώ για να σας βοηθήσουμε με την 12χρονη εμπειρία μας στον τομέα της Κοινωνικής Οικονομίας και στην Δημιουργία άνω των 730 Επιτυχημένων ΚοινΣΕπ

---

Κάθε Κοινωνική Συνεταιριστική Επιχείρηση γεννιέται με όραμα: να δημιουργήσει κοινωνική αξία, να προωθήσει συνεργασία, να υποστηρίξει ευάλωτες ομάδες, να αναπτύξει τοπικές κοινωνίες και να λειτουργεί δημοκρατικά. Ωστόσο, αυτό το όραμα δεν επαρκεί από μόνο του.

Η πραγματική καθημερινότητα μιας ΚοινΣΕπ είναι γεμάτη με διαδικασίες, ευθύνες, διλήμματα, οικονομικά ζητήματα, ανθρώπινα λάθη, απαιτήσεις χρηματοδοτήσεων, έργα που πρέπει να ολοκληρωθούν, υποχρεώσεις προς το κράτος και συνεργασίες που χρειάζονται σταθερότητα.

Σε αυτό το πολύπλοκο περιβάλλον δημιουργείται ένα κρίσιμο ερώτημα:

Πώς συντονίζεται μια ομάδα με διαφορετικές εμπειρίες, προσδοκίες και ρυθμούς;
Πώς εξασφαλίζεται η διαφάνεια;
Πώς προστατεύονται τα μέλη;
Πώς λαμβάνονται δίκαιες αποφάσεις;
Ποιος αποφασίζει τι;
Τι γίνεται όταν υπάρχουν εντάσεις;
Ποιος έχει την ευθύνη και πού τελειώνουν τα όριά του;

Η απάντηση βρίσκεται σε ένα μόνο εργαλείο:

Ο Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας.

Είναι ο «σιωπηλός χάρτης» που καθοδηγεί τη λειτουργία, η «εσωτερική νομοθεσία» της ΚοινΣΕπ. Δεν είναι νομική υποχρέωση, αλλά είναι απολύτως αναγκαίο εργαλείο επαγγελματικής ωριμότητας. Είναι το θεμέλιο πάνω στο οποίο χτίζονται:

• η σταθερότητα,
• η δημοκρατία,
• η εμπιστοσύνη,
• η διαφάνεια,
• η αποτελεσματικότητα.

Χωρίς Εσωτερικό Κανονισμό οι περισσότερες ΚοινΣΕπ καταλήγουν σε μια από τις παρακάτω παγίδες:

• παρεξηγήσεις και συγκρούσεις,
• αδιευκρίνιστοι ρόλοι,
• αβεβαιότητα για αποφάσεις,
• έλλειψη λογοδοσίας,
• καταστάσεις όπου «ο καθένας κάνει ό,τι θέλει»,
• εξουθένωση των βασικών μελών,
• διοικητική κατάρρευση.

Με Εσωτερικό Κανονισμό όμως οι ΚοινΣΕπ μετατρέπονται σε σταθερές, εξελισσόμενες και αποτελεσματικές οντότητες, με σαφή ταυτότητα και επαγγελματική λειτουργία.

1. Τι είναι ο Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας (ΕΚΛ);

Ο ΕΚΛ είναι ένα πλήρες πρακτικό εγχειρίδιο λειτουργίας, το οποίο συμπληρώνει το Καταστατικό και καθορίζει:

• τις καθημερινές διαδικασίες,
• τους ρόλους και αρμοδιότητες των μελών,
• τον τρόπο λήψης αποφάσεων,
• τους κανόνες οικονομικής διαχείρισης,
• τις αρχές συμπεριφοράς και δεοντολογίας,
• τον τρόπο επίλυσης διαφορών,
• την πολιτική συμμετοχής, ένταξης και αποχώρησης μελών,
• τις υποχρεώσεις της διοίκησης,
• τις διαδικασίες παρακολούθησης, ελέγχου και λογοδοσίας.

Ενώ το Καταστατικό είναι ένα νομικό κείμενο, ο ΕΚΛ είναι ένα εργαλείο λειτουργίας που βοηθά να εφαρμοστεί το καταστατικό στην πράξη.

**2. Γιατί είναι απαραίτητος;

Η πραγματική του αξία σε βάθος**

Ο ΕΚΛ:

2.1 Δημιουργεί ένα συνεκτικό λειτουργικό πλαίσιο

Όλοι γνωρίζουν τι πρέπει να κάνουν, πώς και πότε.

2.2 Μειώνει συγκρούσεις και παρεξηγήσεις

Όταν ο κανόνας είναι γραπτός, δεν ερμηνεύεται κατά το δοκούν.

2.3 Εξασφαλίζει την προστασία όλων των μελών

Ειδικά των πιο αδύναμων, των νέων μελών και των εργαζομένων.

2.4 Θωρακίζει τη διοίκηση

Δεν μπορεί κανείς να αμφισβητήσει διαδικασίες που έχουν εγκριθεί από τη Γενική Συνέλευση.

2.5 Επιβάλλει επαγγελματική λειτουργία

Οι ΚοινΣΕπ είναι επιχειρήσεις, όχι εθελοντικές ομάδες.

2.6 Βοηθά σε ελέγχους, αξιολογήσεις και χρηματοδοτήσεις

Ιδίως σε προγράμματα ΕΣΠΑ και κοινωνικής χρηματοδότησης.

2.7 Διασφαλίζει την ομαλή μετάβαση εξουσίας

Όταν αλλάζουν ρόλοι, υπάρχει ήδη εγχειρίδιο λειτουργίας.

2.8 Προλαμβάνει κρίσεις και διασφαλίζει συνέχεια

Ακόμα και όταν υπάρχουν διαφωνίες.

2.9 Λειτουργεί ως εκπαιδευτικό εργαλείο για νέα μέλη

Ξέρουν ακριβώς “πώς λειτουργούμε εδώ”.

2.10 Εξασφαλίζει ισορροπία δύναμης

Κανείς δεν αποκτά υπερβολική εξουσία.

3. Πώς συντάσσεται ένας πλήρης Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας

Η σύνταξη γίνεται σε τέσσερα στάδια:

1. Αποτύπωση πραγματικών αναγκών
2. Συγγραφή και διαμόρφωση κειμένου
3. Διαβούλευση μεταξύ μελών
4. Έγκριση από τη Γενική Συνέλευση

Παρακάτω παρουσιάζεται η πληρέστερη ενότητα που μπορεί να υιοθετήσει μια ΚοινΣΕπ.

Άρθρο 1 – Σκοπός του Κανονισμού

Ο παρών Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας (ΕΚΛ) καθορίζει:

• τις αρχές λειτουργίας,
• τους κανόνες συνεργασίας,
• τις διαδικασίες διοίκησης,
• τα καθήκοντα και τις υποχρεώσεις των μελών,
• τους κανόνες οικονομικής διαχείρισης,
• τα πρωτόκολλα διαφάνειας,
• τις διαδικασίες ένταξης/αποχώρησης,
• τις διαδικασίες πειθαρχικού ελέγχου,
• τους όρους τροποποίησης και αναθεώρησης.

Αποτελεί συμπλήρωμα του Καταστατικού και εγκρίνεται από τη Γενική Συνέλευση.

Άρθρο 2 – Αρχές και Αξίες της ΚοινΣΕπ

Η ΚοινΣΕπ λειτουργεί με βάση τις αξίες:

• δημοκρατία,
• ισότητα,
• διαφάνεια,
• αλληλεγγύη,
• συμμετοχή,
• επαγγελματική ευθύνη,
• σεβασμός και συνεργασία,
• προστασία ευάλωτων ομάδων,
• μη διάκριση,
• τήρηση δεοντολογίας.

Άρθρο 3 – Μέλη της ΚοινΣΕπ

3.1 Κατηγορίες

• Ιδρυτικά μέλη
• Τακτικά μέλη
• Εργαζόμενοι–μέλη
• Εθελοντές με σύμβαση εντολής (άρθρο 17 ν.4430/2016)

3.2 Δικαιώματα

• Συμμετοχή στη Γενική Συνέλευση
• Πρόσβαση στα έγγραφα της ΚοινΣΕπ
• Υποβολή προτάσεων
• Ψήφος
• Συμμετοχή σε επιτροπές

3.3 Υποχρεώσεις

• Τήρηση κανονισμού
• Επαγγελματική συμπεριφορά
• Σεβασμός αποφάσεων
• Τήρηση δεοντολογίας
• Προστασία δεδομένων (GDPR)

Άρθρο 4 – Ρόλοι και Αρμοδιότητες

4.1 Πρόεδρος/Συντονιστής

• Συγκαλεί συνεδριάσεις
• Επιβλέπει την υλοποίηση αποφάσεων
• Εκπροσωπεί την ΚοινΣΕπ
• Υπογράφει έγγραφα και συμβάσεις

4.2 Διοικούσα Επιτροπή

• Λειτουργική διοίκηση
• Κατανομή καθηκόντων
• Ετήσιος προγραμματισμός
• Έγκριση οικονομικών πράξεων
• Έλεγχος προόδου έργων

4.3 Ταμίας

• Παρακολούθηση οικονομικών
• Έκδοση πληρωμών
• Τήρηση παραστατικών
• Σύνταξη απολογισμού

4.4 Γραμματέας

• Τήρηση πρακτικών
• Διαχείριση εγγράφων
• Ενημέρωση μελών
• Διακίνηση επίσημης αλληλογραφίας

4.5 Υπεύθυνοι Τομέων

• Υλοποίηση δράσεων
• Επίβλεψη εργαζομένων
• Αναφορά στη Δ.Ε.

Άρθρο 5 – Συνεδριάσεις και Λήψη Αποφάσεων

5.1 Συνεδριάσεις Διοικούσας Επιτροπής

• Εβδομαδιαίες ή μηνιαίες
• Απαιτείται απαρτία 50%+1
• Αποφάσεις με πλειοψηφία

5.2 Γενική Συνέλευση

• Ετήσια τακτική
• Έκτακτη κατόπιν γραπτού αιτήματος 1/3 των μελών
• Αποφάσεις με απόλυτη πλειοψηφία
• Καθορισμός στρατηγικής και οικονομικής πολιτικής

5.3 Διαδικτυακές αποφάσεις

Επιτρέπονται μέσω email/πλατφόρμας.

Άρθρο 6 – Οικονομική Διαχείριση & Διαφάνεια

• Κάθε δαπάνη εγκρίνεται από τη Δ.Ε.
• Κρατείται βιβλίο ταμείου
• Όλες οι συναλλαγές γίνονται με παραστατικό
• Ετήσιος οικονομικός απολογισμός υποβάλλεται στη Γ.Σ.
• Αμοιβές μελών μόνο ως εργαζόμενοι ή ως εξωτερικοί συνεργάτες με σύμβαση έργου/παροχής

Άρθρο 7 – Εθελοντές και Σύμβαση Εντολής

• Η συνεργασία γίνεται βάσει έγγραφης σύμβασης εντολής (άρθρο 17)
• Δεν υπάρχει οικονομική αμοιβή
• Περιγράφονται ώρες, καθήκοντα και αρμοδιότητες
• Τήρηση αρχείων παρουσίας

Άρθρο 8 – Κανόνες Δεοντολογίας και Συμπεριφοράς

• Σεβασμός μεταξύ μελών
• Μηδενική ανοχή σε διακρίσεις
• Εμπιστευτικότητα
• Σεβασμός ωραρίων
• Ορθή επαγγελματική συμπεριφορά
• Μη κατάχρηση εξουσίας
• Συνεργασία με πνεύμα αλληλεγγύης

Άρθρο 9 – Πειθαρχική Διαδικασία

1. Προφορική προειδοποίηση
2. Έγγραφη σύσταση
3. Διαμεσολάβηση
4. Απόφαση Διοικούσας
5. Απόφαση Γενικής Συνέλευσης (σε σοβαρές περιπτώσεις)
6. Διαγραφή μέλους (τελευταίο στάδιο)

Άρθρο 10 – Εγγραφές, Αποχωρήσεις και Διαγραφές Μελών

• Διαδικασία υποβολής αίτησης
• Συνέντευξη νέου μέλους
• Απόφαση Δ.Ε. ή Γ.Σ.
• Τήρηση μητρώου μελών
• Γραπτή αποχώρηση με ειδοποίηση 30 ημερών

Άρθρο 11 – Αρχεία, Πρακτικά & Διαφάνεια

• Υποχρεωτική τήρηση πρακτικών
• Πρόσβαση μελών σε έγγραφα
• Τήρηση GDPR
• Αποθήκευση αρχείων σε φυσική και ηλεκτρονική μορφή

Άρθρο 12 – Τροποποιήσεις του Κανονισμού

• Γίνεται με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης
• Προαπαιτείται γραπτή εισήγηση από μέλος
• Η τροποποίηση ισχύει αμέσως μετά την έγκριση

Άρθρο 13 – Ισχύς του Κανονισμού

Τίθεται σε ισχύ με την υπογραφή όλων των μελών.

Ο κανονισμός λειτουργίας ως εγγύηση μεγαλύτερης ωριμότητας και βιωσιμότητας

Μια ΚοινΣΕπ, όσο δυνατή κι αν είναι η ιδρυτική της ομάδα, δεν μπορεί να βασίζεται στη μνήμη, στην καλή πρόθεση ή στον αυθορμητισμό της στιγμής. Η πραγματική ωριμότητα και βιωσιμότητα επιτυγχάνονται μόνο όταν υπάρχει σαφές πλαίσιο λειτουργίας, καθορισμένοι κανόνες και διαφανείς διαδικασίες. Ο εσωτερικός κανονισμός:

• προστατεύει τη δομή,
• εξασφαλίζει συνέπεια στη διοίκηση,
• διευκολύνει την καθημερινή λειτουργία,
• προλαμβάνει συγκρούσεις,
• διασφαλίζει δικαιοσύνη και ισοτιμία,
• ενισχύει την εμπιστοσύνη μεταξύ των μελών,
• αποδεικνύει την επαγγελματική αξιοπιστία της ΚοινΣΕπ προς θεσμούς, χρηματοδότες και συνεργάτες.

Είναι, στην πράξη, ο «σκελετός» πάνω στον οποίο χτίζεται το σώμα της επιχείρησης και ο «μηχανισμός προστασίας» που εξασφαλίζει ότι η ΚοινΣΕπ δεν θα καταρρεύσει από εσωτερικές αστοχίες.

Ένας καλός κανονισμός δεν περιορίζει· απελευθερώνει την ΚοινΣΕπ, γιατί παρέχει καθαρούς κανόνες ώστε κάθε μέλος να μπορεί να λειτουργήσει με ασφάλεια, βεβαιότητα και αποτελεσματικότητα. Είναι το σημείο όπου το όραμα μετατρέπεται σε πράξη, και η συνεργασία μετατρέπεται σε δομημένη ισχύ.

Η Κοινωνική Οικονομία στην Πράξη