---

Η ιστοσελίδα koinsep.org αποτελεί μια πλατφόρμα ενημέρωσης και υποστήριξης για Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις (ΚοινΣΕπ) και φορείς της Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας στην Ελλάδα. Παρέχει πληροφορίες για την ίδρυση και διαχείριση ΚοινΣΕπ, όπως οδηγούς, νέα για επιδοτήσεις, νομικές και φορολογικές συμβουλές, καθώς και επικαιροποιημένα θέματα για τη λειτουργία τους. Απευθύνεται σε επαγγελματίες και πολίτες που επιθυμούν να συμβάλλουν στην κοινωνική οικονομία, ενισχύοντας την τοπική ανάπτυξη και τις κοινωνικές δράσεις και λειτουργει μέχρι σήμερα ανελλιπώς από το 2012

---

Εάν αποφασίσετε την δημιουργία της δικής σας ΚοινΣΕπ και έχετε μια καλή ιδέα που πληροί τα κριτήρια του νόμου 4430/2016 ελάτε σε επαφή μαζί μας από εδώ για να σας βοηθήσουμε με την 12χρονη εμπειρία μας στον τομέα της Κοινωνικής Οικονομίας και στην Δημιουργία άνω των 750 Επιτυχημένων ΚοινΣΕπ

---

Σε κάθε κοινωνία που δοκιμάζεται από κρίσεις –οικονομικές, υγειονομικές, κοινωνικές– η πρώτη μεγάλη απώλεια δεν είναι μόνο το εισόδημα, αλλά η αξιοπρέπεια. Άνθρωποι που μέχρι χθες ζούσαν «κανονικά» βρίσκονται ξαφνικά χωρίς σταθερή εργασία, χωρίς επαρκές φαγητό, χωρίς υποστηρικτικό περιβάλλον.

Η μοναξιά των ηλικιωμένων, η απομόνωση των ΑμεΑ, η αδυναμία πολλών οικογενειών να καλύψουν βασικές ανάγκες φροντίδας ή διατροφής, δημιουργούν ένα εκρηκτικό μίγμα κοινωνικής ανασφάλειας.

Σε αυτό το περιβάλλον, οι Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις (ΚοινΣΕπ) αναδεικνύονται σε έναν από τους πιο ζωντανούς και ευέλικτους πυλώνες κοινωνικής φροντίδας. Δεν λειτουργούν ως «φιλανθρωπία από πάνω προς τα κάτω», αλλά ως συλλογική απάντηση «από τα κάτω», από τους ίδιους τους πολίτες, τις τοπικές κοινότητες, τους επαγγελματίες της φροντίδας και τα ίδια τα ωφελούμενα άτομα.

Μια ΚοινΣΕπ που δρα στον τομέα της κοινωνικής φροντίδας μπορεί να συνδυάζει τρεις κρίσιμους άξονες:

1. Συσσίτια και διατροφική στήριξη για ανθρώπους και οικογένειες που αδυνατούν να εξασφαλίσουν αξιοπρεπές γεύμα.
2. Κατ’ οίκον βοήθεια σε ηλικιωμένους, ΑμεΑ, χρόνιους ασθενείς και άτομα με μειωμένη αυτονομία.
3. Δράσεις ένταξης – κοινωνικής, εκπαιδευτικής, εργασιακής – ώστε οι άνθρωποι να μην παραμένουν απλοί «λήπτες βοήθειας», αλλά να αποκτούν ενεργό ρόλο, ευκαιρίες συμμετοχής και, όπου είναι δυνατό, επανένταξης στην αγορά εργασίας και την κοινωνική ζωή.

Ο συνδυασμός αυτών των τριών πυλώνων δημιουργεί μια νέα μορφή «κοινωνικού οικοσυστήματος φροντίδας», όπου η ΚοινΣΕπ δεν είναι απλώς ένας φορέας υπηρεσιών, αλλά χώρος συνάντησης, εμπιστοσύνης, κινητοποίησης και ενδυνάμωσης. Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά μοντέλα, η ΚοινΣΕπ μπορεί να σχεδιάζει δράσεις με βάση τις πραγματικές ανάγκες της γειτονιάς, να συνεργάζεται ισότιμα με τον Δήμο, τις ενορίες, τις ΜΚΟ, τους τοπικούς επαγγελματίες, και να χτίζει ένα δίκτυο αλληλεγγύης που δεν εξαντλείται σε «πακέτα βοήθειας».

Στην παρούσα ανάλυση–διατριβή, θα δούμε:

• Τη φυσιογνωμία και τον ρόλο μιας ΚοινΣΕπ κοινωνικής φροντίδας.
• Πώς οργανώνονται και λειτουργούν τα συσσίτια με σύγχρονο, αξιοπρεπή και συμμετοχικό τρόπο.
• Πώς συντονίζεται η κατ’ οίκον βοήθεια ως δομή πρόληψης, φροντίδας και υποστήριξης της ανεξάρτητης διαβίωσης.
• Πώς σχεδιάζονται δράσεις κοινωνικής ένταξης που ξεπερνούν τη λογική του «επιδόματος» και χτίζουν προοπτική για τους ανθρώπους.
• Ποιο είναι το επιχειρηματικό και οργανωτικό μοντέλο μιας τέτοιας ΚοινΣΕπ, οι προκλήσεις και οι προϋποθέσεις βιωσιμότητας.

Στόχος δεν είναι απλώς μια θεωρητική προσέγγιση, αλλά μια ολοκληρωμένη εικόνα για το πώς οι ΚοινΣΕπ μπορούν να μετατραπούν σε σταθερούς πυλώνες κοινωνικής φροντίδας σε κάθε Δήμο της χώρας – από τα συσσίτια της γειτονιάς, μέχρι την κατ’ οίκον στήριξη και την πραγματική ένταξη στην κοινότητα.

1. Τι είναι μια ΚοινΣΕπ κοινωνικής φροντίδας;

Μια ΚοινΣΕπ κοινωνικής φροντίδας είναι ένας φορέας της Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας που έχει ως κεντρικό του αντικείμενο την υποστήριξη ευάλωτων ομάδων και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους.

Βασικά χαρακτηριστικά:

• Συλλογική ιδιοκτησία και δημοκρατική διοίκηση: Τα μέλη είναι ταυτόχρονα «συνεταίροι» και φορείς της αποστολής. Αποφασίζουν συλλογικά, σε πνεύμα δημοκρατίας και ισότητας.
• Προτεραιότητα στον κοινωνικό αντίκτυπο: Το κέρδος δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά μέσο για τη συνέχιση και διεύρυνση των δράσεων κοινωνικής φροντίδας.
• Τοπική εστίαση: Δραστηριοποιείται σε συγκεκριμένες γειτονιές, Δήμους ή Περιφέρειες, προσαρμόζοντας τις υπηρεσίες στις ανάγκες της κοινότητας.
• Εμπλοκή ωφελούμενων: Όπου είναι εφικτό, τα ίδια τα ωφελούμενα άτομα συμμετέχουν – ως μέλη, ως εθελοντές, ως εργαζόμενοι – στη διαμόρφωση των δράσεων που τα αφορούν.

Έτσι, η ΚοινΣΕπ κοινωνικής φροντίδας δεν είναι απλώς μία ακόμα δομή «φιλανθρωπίας», αλλά ένας ζωντανός, συμμετοχικός οργανισμός που συνδέει:

• την αλληλεγγύη,
• με την οργάνωση και
• τη βιωσιμότητα.

2. Συσσίτια: Από το «μοίρασμα φαγητού» σε κέντρα αξιοπρέπειας και στήριξης

Τα συσσίτια είναι από τις πιο γνωστές μορφές κοινωνικής φροντίδας. Ωστόσο, ο τρόπος που υλοποιούνται κάνει όλη τη διαφορά ανάμεσα στην απλή παροχή τροφής και στην ουσιαστική στήριξη ανθρώπων.

2.1 Σκοπός και φιλοσοφία των συσσιτίων σε μια ΚοινΣΕπ

Για μια ΚοινΣΕπ, τα συσσίτια δεν είναι «γραμμή συσσιτίου» που θυμίζει στρατό ή άσυλο, αλλά:

• Χώρος αξιοπρέπειας: Ο άνθρωπος δεν «εκλιπαρεί» για ένα πιάτο φαγητό, αλλά υποδέχεται μια δομή που τον σέβεται, τον ακούει και τον αντιμετωπίζει ως ισότιμο μέλος της κοινότητας.
• Κέντρο συνάντησης και επικοινωνίας: Στον χώρο των συσσιτίων μπορούν να αναπτυχθούν ομάδες συζήτησης, ενημέρωση για δικαιώματα, διασύνδεση με κοινωνικές υπηρεσίες.
• Κόμβος δικτύωσης: Από εδώ η ΚοινΣΕπ μπορεί να εντοπίζει ανάγκες (π.χ. ανάγκη για ιατρική υποστήριξη, νομική συμβουλή, ψυχοκοινωνική στήριξη) και να παραπέμπει σε κατάλληλες υπηρεσίες.

2.2 Οργάνωση και λειτουργία

Ένα οργανωμένο μοντέλο συσσιτίων ΚοινΣΕπ περιλαμβάνει:

• Χώρο παρασκευής ή συνεργασία με επαγγελματική κουζίνα (π.χ. εστιατόρια, ξενοδοχεία, κοινωνικά μαγειρεία).
• Δίκτυο προμηθευτών: Τοπικοί παραγωγοί, λαϊκές αγορές, σούπερ μάρκετ, φούρνοι, που προσφέρουν τρόφιμα ή απούλητα προϊόντα αξιοποιήσιμα.
• Τήρηση υγειονομικών προδιαγραφών: Κανονισμοί ασφάλειας τροφίμων, HACCP όπου χρειάζεται, εκπαίδευση προσωπικού και εθελοντών.
• Διακριτικότητα και σεβασμός: Ωράρια, τρόπος σερβιρίσματος, συσκευασία (π.χ. «πακέτο» για το σπίτι), ώστε να μην στιγματίζονται οι ωφελούμενοι.
• Καταγραφή αναγκών: Απλό σύστημα καταγραφής (με σεβασμό στο GDPR) για να εντοπίζονται μακροχρόνιες ανάγκες, οικογένειες, ηλικιωμένοι, άτομα με νοσηλευτικές ανάγκες κ.λπ.

2.3 Σύνδεση συσσιτίων με άλλες δράσεις

Ένα συσσίτιο ΚοινΣΕπ μπορεί να «κουμπώσει» με:

• Διανομή πακέτων τροφίμων σε οικογένειες που δεν μπορούν να προσέλθουν.
• Μαγειρικά εργαστήρια και δράσεις εκπαίδευσης διατροφής (π.χ. πώς αξιοποιούμε οικονομικά και υγιεινά τα τρόφιμα).
• Ενταξιακές δράσεις: Συμμετοχή ωφελούμενων στο μαγείρεμα, στη διανομή, στην οργάνωση, ως βήμα κοινωνικής επανένταξης.

3. Κατ’ οίκον βοήθεια: Φροντίδα στην πόρτα του ανθρώπου

Ο δεύτερος κρίσιμος πυλώνας είναι η κατ’ οίκον βοήθεια. Η γήρανση του πληθυσμού, η διάλυση των παραδοσιακών οικογενειακών δικτύων, η μετανάστευση των νεότερων, αφήνουν πολλούς ηλικιωμένους και άτομα με αναπηρία χωρίς καθημερινή υποστήριξη.

3.1 Τι περιλαμβάνει η κατ’ οίκον βοήθεια;

Ανάλογα με τη δομή και το προσωπικό, η ΚοινΣΕπ μπορεί να προσφέρει:

• Βασική φροντίδα: Βοήθεια στο μπάνιο, στο ντύσιμο, στη λήψη φαρμάκων (πάντα με τήρηση ιατρικών οδηγιών).
• Οικιακή υποστήριξη: Καθαριότητα βασικών χώρων, οικιακές δουλειές, πλύσιμο ρούχων.
• Διατροφική στήριξη: Παράδοση έτοιμου φαγητού κατ’ οίκον, βοήθεια στην προετοιμασία γεύματος.
• Συνοδεία: Σε γιατρούς, υπηρεσίες, τράπεζες, φαρμακεία.
• Κοινωνική–ψυχολογική υποστήριξη: Συζήτηση, συντροφιά, παρατήρηση αλλαγών στη διάθεση, ενημέρωση συγγενών ή υπηρεσιών όταν χρειάζεται.

3.2 Οργάνωση ομάδων κατ’ οίκον βοήθειας

Μια καλά οργανωμένη ΚοινΣΕπ κατ’ οίκον βοήθειας:

• Διαθέτει διεπιστημονική ομάδα (π.χ. κοινωνικό λειτουργό, νοσηλευτή, φροντιστές, ψυχολόγο συνεργάτη).
• Δημιουργεί πλάνο επισκέψεων ανά εβδομάδα/μήνα, με προτεραιότητα στους πιο ευάλωτους.
• Τηρεί φάκελο φροντίδας για κάθε ωφελούμενο (ιστορικό, ανάγκες, παρατηρήσεις).
• Εκπαιδεύει το προσωπικό σε θέματα ηθικής, ορίων, προστασίας προσωπικών δεδομένων, διαχείρισης κρίσεων (π.χ. πτώση, ξαφνική επιδείνωση υγείας).

3.3 Συνέργειες με Δήμους και φορείς

Η ΚοινΣΕπ μπορεί να:

• Συμβληθεί με Δήμους (π.χ. συμπλήρωση ή ενίσχυση προγραμμάτων τύπου «Βοήθεια στο Σπίτι»).
• Συνεργαστεί με Κέντρα Κοινότητας, νοσοκομεία, ΚΑΠΗ, ΚΗΦΗ.
• Αναπτύξει μεικτά σχήματα: μέρος του κόστους να καλύπτεται από δημόσια χρηματοδότηση ή προγράμματα, ενώ άλλο μέρος από συμβολική συμμετοχή ωφελούμενων ή δωρεές–χορηγίες.

Έτσι, η κατ’ οίκον βοήθεια της ΚοινΣΕπ δεν είναι απλά μια ατομική υπηρεσία, αλλά κρίκος σε μια αλυσίδα ολοκληρωμένης υποστήριξης.

4. Κοινωνική ένταξη: Από την επιβίωση στην ενεργή συμμετοχή

Ο τρίτος πυλώνας –κι ίσως ο πιο βαθιά μετασχηματιστικός– είναι η κοινωνική και εργασιακή ένταξη. Αν τα συσσίτια και η κατ’ οίκον βοήθεια απαντούν στην «επιβίωση», οι δράσεις ένταξης απαντούν στην προοπτική.

4.1 Τι σημαίνει «ένταξη» στην πράξη;

Ένταξη δεν σημαίνει μόνο «δουλειά». Σημαίνει:

• Πρόσβαση σε εκπαίδευση, κατάρτιση, ενημέρωση.
• Συμμετοχή σε συλλογικές δραστηριότητες (ομάδες, εργαστήρια, πολιτιστικές δράσεις).
• Βελτίωση της ψυχολογίας, αυτοεκτίμησης, κοινωνικών δεξιοτήτων.
• Σταδιακή επανένταξη στην εργασία, όπου είναι εφικτό, με προστατευμένα ή υποστηριζόμενα σχήματα.

4.2 Ενδεικτικές δράσεις ένταξης μιας ΚοινΣΕπ

Μια ΚοινΣΕπ κοινωνικής φροντίδας μπορεί να οργανώσει:

• Εργαστήρια δεξιοτήτων: μαγειρικής, χειροτεχνίας, βασικής πληροφορικής, διαχείρισης προσωπικών οικονομικών.
• Ομάδες υποστήριξης: για ανέργους, μονογονείς, άτομα με χρόνια νοσήματα, φροντιστές ηλικιωμένων.
• Εθελοντικές δράσεις με συμμετοχή ωφελούμενων: διανομή τροφίμων, υποστήριξη σε εκδηλώσεις, «ανταλλακτικά παζάρια».
• Προγράμματα προστατευμένης απασχόλησης: ένταξη ωφελούμενων σε ήπιες θέσεις εργασίας μέσα στην ίδια την ΚοινΣΕπ (π.χ. κουζίνα, διανομή, γραμματειακή υποστήριξη).
• Συνεργασίες με επιχειρήσεις: για δοκιμαστική απασχόληση, πρακτική ή δημιουργία θέσεων εργασίας για πρώην ωφελούμενους.

Έτσι, ένα άτομο που αρχικά προσεγγίζει τη δομή «για ενα πιάτο φαγητό», μπορεί σταδιακά να βρει ρόλο, ευθύνη, αναγνώριση, προοπτική.

5. Οργανωτικό και επιχειρηματικό μοντέλο μιας ΚοινΣΕπ κοινωνικής φροντίδας

Για να λειτουργούν όλα τα παραπάνω, η ΚοινΣΕπ χρειάζεται σαφές οργανωτικό σχήμα και βιώσιμο οικονομικό μοντέλο.

5.1 Πόροι και έσοδα

Ενδεικτικά, μια τέτοια ΚοινΣΕπ μπορεί να αντλεί πόρους από:

• Συμβάσεις με Δήμους και δημόσιους φορείς για παροχή υπηρεσιών (π.χ. συσσίτια, κατ’ οίκον βοήθεια).
• Προγράμματα χρηματοδότησης (εθνικά ή ευρωπαϊκά) για δράσεις ένταξης, καταπολέμησης φτώχειας, υποστήριξης ευάλωτων ομάδων.
• Δωρεές και χορηγίες από ιδιώτες, επιχειρήσεις, ιδρύματα.
• Ήπιες οικονομικές υπηρεσίες (π.χ. μικρές συνδρομές για υπηρεσίες επιπλέον των βασικών, κοινωνικά τιμολογημένες υπηρεσίες σε όσους μπορούν να πληρώσουν).
• Παράλληλες δραστηριότητες: κοινωνικό παντοπωλείο, κοινωνικό καφέ, εκδηλώσεις, bazaar προϊόντων που κατασκευάζουν ωφελούμενοι ή μέλη.

5.2 Ανθρώπινο δυναμικό

Το ανθρώπινο δυναμικό είναι η «ψυχή» της ΚοινΣΕπ:

• Μισθωτοί εργαζόμενοι (φροντιστές, κοινωνικοί λειτουργοί, διοικητικό προσωπικό) για σταθερότητα και επαγγελματισμό.
• Μέλη–συνεταίροι που συνδυάζουν διοικητικές, οργανωτικές και κοινωνικές δεξιότητες.
• Εθελοντές που ενισχύουν χωρίς να υποκαθιστούν τις θέσεις εργασίας, αλλά προσθέτουν ζεστασιά, ποικιλία και συμμετοχή.
• Εξειδικευμένοι συνεργάτες (ψυχολόγοι, γιατροί, νομικοί, εκπαιδευτές), με σύμβαση ή κατόπιν πρόσκλησης.

5.3 Διακυβέρνηση και διαφάνεια

Η σοβαρή ΚοινΣΕπ κοινωνικής φροντίδας:

• Τηρεί διαφανή λογιστικά και δημοσιοποιεί βασικά στοιχεία δράσης (πόσοι ωφελούμενοι, είδη δράσεων, βασικοί δείκτες).
• Διαθέτει σαφείς κανόνες για το πώς επιλέγονται ωφελούμενοι, πώς διαχειρίζονται δωρεές, πώς ιεραρχούνται ανάγκες.
• Έχει Όργανα συμμετοχής (Γενική Συνέλευση, συμβουλευτικές επιτροπές, ομάδες ωφελούμενων) ώστε η φωνή της κοινότητας να ακούγεται.

6. Προκλήσεις και κίνδυνοι

Η λειτουργία μιας ΚοινΣΕπ κοινωνικής φροντίδας δεν είναι εύκολη. Αντιμετωπίζει:

• Οικονομική αβεβαιότητα: Ασταθής χρηματοδότηση, καθυστερήσεις πληρωμών Δήμων/προγραμμάτων, περιορισμένες δωρεές σε περιόδους κρίσης.
• Κίνδυνο εξουθένωσης (burnout) του προσωπικού, που έρχεται καθημερινά σε επαφή με σκληρές ιστορίες φτώχειας, ασθένειας, μοναξιάς.
• Γραφειοκρατία και πολυπλοκότητα συνεργασιών με δημόσιους φορείς.
• Στίγμα και προκαταλήψεις: Μερικοί αντιμετωπίζουν τους ωφελούμενους με όρους «ελεημοσύνης», άλλοι φοβούνται ότι «δημιουργούνται εξαρτήσεις».
• Κίνδυνο υποκατάστασης δημόσιων υπηρεσιών: Αν δεν υπάρχει ξεκάθαρο πλαίσιο, η ΚοινΣΕπ μπορεί να πιεστεί να καλύψει κενά χωρίς επαρκή πόρους.

Γι’ αυτό απαιτείται στρατηγική, συμμαχίες και σαφή ταυτότητα: η ΚοινΣΕπ δεν είναι «φθηνό υποκατάστατο» του κοινωνικού κράτους, αλλά εταίρος, συμπληρωματικός και συνεπής, με δική της προστιθέμενη αξία.

7. Στρατηγικές επιτυχίας και καλές πρακτικές

Για να έχει πραγματικό αντίκτυπο και διάρκεια, μια ΚοινΣΕπ κοινωνικής φροντίδας χρειάζεται:

1. Σαφή αποστολή και εξειδίκευση
   • Να ξέρει καλά αν επικεντρώνεται σε συσσίτια, κατ’ οίκον βοήθεια, ένταξη ή συνδυασμό τους, και πώς.
   • Να αποφύγει τη διάχυση δυνάμεων σε άσχετες δραστηριότητες.
2. Συνεργασίες σε τοπικό επίπεδο
   • Με Δήμους, Εκκλησία, σχολεία, συλλόγους, επαγγελματίες, άλλες ΚοινΣΕπ.
   • Δημιουργία «τοπικών δικτύων αλληλεγγύης» που μοιράζονται πληροφορίες και πόρους.
3. Εκπαίδευση και μέριμνα για το προσωπικό
   • Συνεχής κατάρτιση σε τεχνικές φροντίδας, διαχείριση κρίσεων, επικοινωνία.
   • Ψυχολογική υποστήριξη προσωπικού, ομάδες αποφόρτισης, πρόληψη burnout.
4. Σύστημα παρακολούθησης και αξιολόγησης
   • Απλοί αλλά σαφείς δείκτες: αριθμός ωφελούμενων, είδος παρεμβάσεων, βελτίωση κατάστασης (π.χ. απόλυτη φτώχεια → σχετική σταθεροποίηση, κοινωνική απομόνωση → συμμετοχή κ.λπ.).
   • Τακτικές αναφορές προς μέλη, δωρητές, Δήμο.
5. Αφήγηση και επικοινωνία
   • Ιστορίες ανθρώπων (με σεβασμό στην ανωνυμία) που δείχνουν ότι η βοήθεια δεν είναι απλώς «πακέτο τροφίμων», αλλά αλλαγή ζωής.
   • Χρήση ψηφιακών μέσων, ιστοσελίδας, κοινωνικών δικτύων, ώστε η ΚοινΣΕπ να είναι αναγνωρίσιμη και προσβάσιμη.

Οι ΚοινΣΕπ κοινωνικής φροντίδας που δραστηριοποιούνται σε συσσίτια, κατ’ οίκον βοήθεια και δράσεις ένταξης δεν είναι μια «πολυτέλεια» του κοινωνικού συστήματος. Είναι συχνά η λεπτή, αλλά κρίσιμη γραμμή που χωρίζει:

• την απόγνωση από την ελπίδα,
• τη μοναξιά από τη συντροφικότητα,
• την παθητική επιβίωση από τη ζωντανή συμμετοχή στην κοινότητα.

Μέσα από τα συσσίτια, η ΚοινΣΕπ διασφαλίζει ότι κανείς δεν μένει νηστικός και, ταυτόχρονα, ότι η τροφή συνοδεύεται από σεβασμό, ζεστασιά και ανθρώπινη επαφή. Με την κατ’ οίκον βοήθεια, μεταφέρει τη φροντίδα στο σπίτι του ανθρώπου, επιτρέποντάς του να παραμείνει στο οικείο περιβάλλον του με ασφάλεια και αξιοπρέπεια. Με τις δράσεις ένταξης, ανοίγει δρόμους για εκπαίδευση, εργασία, συμμετοχή – για να μην εγκλωβιστεί κανείς στην ταυτότητα του «ωφελούμενου», αλλά να γίνει εκ νέου ενεργός πολίτης.

Σε μια εποχή που οι ανισότητες βαθαίνουν και οι κρατικές δομές συχνά αδυνατούν να φτάσουν «μέχρι το τελευταίο σπίτι της γειτονιάς», οι ΚοινΣΕπ αποτελούν εργαστήρια κοινωνικής καινοτομίας. Ενώνουν την επαγγελματική οργάνωση με την ανθρώπινη ευαισθησία, τη συλλογική ευθύνη με τη βιώσιμη λειτουργία, το «μαζί» με το «συγκεκριμένο αποτέλεσμα».

Η πρόκληση για το μέλλον είναι διπλή:

1. Να ενισχυθούν θεσμικά, οικονομικά και κοινωνικά ώστε να μπορούν να αναπτύξουν σταθερά και ποιοτικά τις δράσεις τους.
2. Να παραμείνουν πιστές στην αποστολή τους, χωρίς να εγκλωβιστούν σε λογικές τυπικής «εργολαβίας υπηρεσιών», διατηρώντας το στοιχείο της συμμετοχής, της ενδυνάμωσης, της αξιοπρέπειας.

Αν καταφέρουμε να στηρίξουμε και να αναπτύξουμε ΚοινΣΕπ κοινωνικής φροντίδας σε κάθε Δήμο, τότε τα συσσίτια, η κατ’ οίκον βοήθεια και η κοινωνική ένταξη δεν θα είναι απλώς αποσπασματικές δράσεις, αλλά κομμάτια ενός νέου κοινωνικού συμβολαίου αλληλεγγύης.

Ενός συμβολαίου όπου η κοινωνία δεν αφήνει κανέναν πίσω, αλλά απλώνει το χέρι συστηματικά, οργανωμένα, δημοκρατικά – με εργαλείο τις ΚοινΣΕπ και πυρήνα τον άνθρωπο.

Η Κοινωνική Οικονομία στην Πράξη