---

Η ιστοσελίδα koinsep.org αποτελεί μια πλατφόρμα ενημέρωσης και υποστήριξης για Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις (ΚοινΣΕπ) και φορείς της Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας στην Ελλάδα. Παρέχει πληροφορίες για την ίδρυση και διαχείριση ΚοινΣΕπ, όπως οδηγούς, νέα για επιδοτήσεις, νομικές και φορολογικές συμβουλές, καθώς και επικαιροποιημένα θέματα για τη λειτουργία τους. Απευθύνεται σε επαγγελματίες και πολίτες που επιθυμούν να συμβάλλουν στην κοινωνική οικονομία, ενισχύοντας την τοπική ανάπτυξη και τις κοινωνικές δράσεις και λειτουργει μέχρι σήμερα ανελλιπώς από το 2012

---

Εάν αποφασίσετε την δημιουργία της δικής σας ΚοινΣΕπ και έχετε μια καλή ιδέα που πληροί τα κριτήρια του νόμου 4430/2016 ελάτε σε επαφή μαζί μας από εδώ για να σας βοηθήσουμε με την 12χρονη εμπειρία μας στον τομέα της Κοινωνικής Οικονομίας και στην Δημιουργία άνω των 730 Επιτυχημένων ΚοινΣΕπ

---

Η οικονομική λειτουργία μιας Κοινωνικής Συνεταιριστικής Επιχείρησης δεν είναι απλώς ένα λογιστικό ζήτημα: είναι το σημείο όπου η κοινωνική αποστολή συναντά την οικονομική πραγματικότητα. Από τη μία, η ΚοινΣΕπ ιδρύεται για να παράγει κοινωνική αξία, να δημιουργεί ευκαιρίες απασχόλησης και να προωθεί την ένταξη ευάλωτων ομάδων στο παραγωγικό γίγνεσθαι.

Από την άλλη, οφείλει να λειτουργήσει με επιχειρηματικούς κανόνες, να διαχειριστεί σωστά τα οικονομικά της και να ανταποκριθεί στις νομικές της υποχρεώσεις.

Αυτό το λεπτό σημείο ισορροπίας γίνεται απόλυτα εμφανές όταν εξετάζουμε την παράγραφο 4 του άρθρου 3 του Ν. 4430/2016, η οποία καθορίζει δύο κρίσιμες προϋποθέσεις:

1. Πότε ενεργοποιείται η υποχρέωση μισθοδοσίας 25% του κύκλου εργασιών.
2. Ποια οικονομικά μεγέθη καθιστούν υποχρεωτική τη δημιουργία αμειβόμενων θέσεων εργασίας.

Η διάταξη αυτή επιβάλλει στους Φορείς ΚΑΛΟ να αποδεικνύουν ότι, από τη στιγμή που αποκτούν μια οικονομική «ωριμότητα», οφείλουν να επιστρέφουν αξία στην κοινωνία μέσω των μισθών — και όχι μόνο μέσω εθελοντικής εργασίας. Αυτό είναι το σημείο στο οποίο η ΚοινΣΕπ περνάει από το στάδιο της «εκκίνησης» στο στάδιο της «πραγματικής οικονομικής λειτουργίας».

Ωστόσο, η εφαρμογή του νόμου έχει δημιουργήσει σύγχυση ακόμη και σε λογιστές και στελέχη δημόσιων υπηρεσιών. Τι σημαίνει το όριο 300%; Ποιοι μπορούν να πληρωθούν; Τι είδους αμοιβές επιτρέπονται; Ποια έξοδα θεωρούνται μισθοδοσία; Πόσο πρέπει να πληρώσει η ΚοινΣΕπ όταν ενεργοποιηθεί η υποχρέωση;

Αυτή η διατριβή λύνει οριστικά όλα αυτά τα ερωτήματα — με σαφήνεια, πίνακες, αριθμούς, πρακτικά παραδείγματα, διαγράμματα και αναλυτικές οδηγίες — ώστε να μην υπάρχει η παραμικρή ασάφεια για κανέναν Φορέα ΚΑΛΟ.

1. Τι λέει ο νόμος με απλά λόγια

Η παράγραφος 4 λέει τα εξής, σε απλή ελληνική:

• Από το δεύτερο έτος λειτουργίας και μετά, ο Φορέας ΚΑΛΟ πρέπει να έχει ετήσια δαπάνη μισθοδοσίας που να φτάνει τουλάχιστον το 25% του τζίρου της προηγούμενης χρήσης.
• Αυτή η υποχρέωση ισχύει μόνο εάν ο φορέας είχε προηγούμενο κύκλο εργασιών μεγαλύτερο από το 300% του κόστους ενός ετήσιου μισθού πλήρους απασχόλησης με κατώτατο μισθό.
• Ο κατώτατος μισθός σήμερα: 880 € / μήνα (χωρίς επιδόματα).

Τι σημαίνει αυτό πρακτικά;

Ο φορέας ΔΕΝ έχει υποχρέωση 25% μισθοδοσίας αν δεν έχει φτάσει ένα ελάχιστο οικονομικό μέγεθος.

2. Υπολογισμός του ορίου 300%

Κατώτατος Μικτός μισθός : 880 €

Ετήσιο κόστος μισθωτού πλήρους απασχόλησης:
880 € × 14 μισθοί = 12.320 € Μικτά

Χρειάζεται το 300% αυτού:

12.320 × 300% = 36.960 €

Συμπέρασμα

Η υποχρέωση δημιουργίας μισθοδοσίας 25% ενεργοποιείται μόνο αν η ΚοινΣΕπ ή άλλος Φορέας ΚΑΛΟ είχε πάνω από 36.960 € τζίρο+επιχορηγήσεις στο προηγούμενο έτος.

3. Πίνακας – Ενεργοποίηση Υποχρέωσης

4. Υπολογισμός της Υποχρεωτικής Μισθοδοσίας

• Αν τζίρος προηγούμενου έτους = 40.000 € Απαιτούμενη μισθοδοσία = 25% × 40.000 = 10.000 €
• Αν τζίρος = 80.000 € Απαιτούμενη μισθοδοσία = 20.000 €
• Αν τζίρος = 150.000 € Απαιτούμενη μισθοδοσία = 37.500 €

5. Ποια μέλη μπορούν να πληρώνονται; Πλήρης αποσαφήνιση

Σύμφωνα με το Ν. 4430/2016:

Μπορούν να πληρώνονται ως μισθωτοί:

• Τα μέλη της ΚοινΣΕπ
• Μη μέλη
• Ευάλωτα άτομα που προσλαμβάνονται για κοινωνικό σκοπό

Μορφές πληρωμής

6. Πίνακας: Τι επιτρέπεται / Τι απαγορεύεται στα μέλη

7. Παραδείγματα για απόλυτη κατανόηση

Παράδειγμα 1: ΚοινΣΕπ με τζίρο 20.000 €

• Δεν ξεπερνά το όριο των 36.960 €
• Δεν υπάρχει υποχρέωση μισθοδοσίας 25%
• Μπορεί να λειτουργεί με εθελοντικές/μη μισθωτές υπηρεσίες

Παράδειγμα 2: ΚοινΣΕπ με τζίρο 50.000 €

• Ξεπερνά το όριο → Ενεργοποιείται η υποχρέωση
• Υποχρεωτική μισθοδοσία:
  50.000 × 25% = 12.500 €
• Μπορεί να είναι:
  • 1 πλήρης εργαζόμενος
  • 2 μερικής
  • Συνδυασμός

Παράδειγμα 3: ΚοινΣΕπ με τζίρο 100.000 €

• Υποχρέωση μισθοδοσίας = 25.000 €
• Αυτό μεταφράζεται περίπου σε:
  • 2 πλήρεις εργαζόμενους
  • ή 1 πλήρη + 2 μερικής

8. Ποιοι δεν μπορούν να πληρωθούν

• Μέλη για συμμετοχή στη Διοικούσα Επιτροπή
• Μέλη για συμμετοχή στη συνέλευση
• Μέλη για ιδιότητα ιδρυτή
  (η ιδιότητα δεν γεννά αμοιβή)

9. Πρακτικές οδηγίες για διοίκηση & λογιστές

Μην κάνετε προσλήψεις πριν ξεπεράσετε το όριο

Μπορείτε νόμιμα να λειτουργήσετε χωρίς μισθοδοσία.

Αποφασίστε με βάση τον προϋπολογισμό

Η μισθοδοσία πρέπει να ενταχθεί στο ετήσιο οικονομικό πλάνο.

Η μισθοδοσία περιλαμβάνει όλα:

• μισθούς
• εισφορές
• άδειες
• επιδόματα ΔΕΝ περιλαμβάνονται στην έννοια του κατώτατου μισθού για τον υπολογισμό του 300%.

Προσοχή σε επιχορηγήσεις

Όλες προσμετρώνται στο όριο 300% και αυξάνουν την πιθανότητα υποχρέωσης.

ΓΡΑΦΗΜΑ – ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΡΟΗΣ (Flowchart)

Πότε ενεργοποιείται η υποχρέωση μισθοδοσίας 25%;

CHECKLIST ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΜΙΣΘΟΔΟΣΙΑΣ ΓΙΑ ΚΟΙΝΣΕΠ

Βήμα 1 – Έλεγχος Οικονομικών Δεδομένων

• Έλεγχος κύκλου εργασιών προηγούμενης χρήσης
• Έλεγχος επιχορηγήσεων προηγούμενης χρήσης
• Σύνολο τζίρος + επιχορηγήσεις
• Σύγκριση με το όριο των 36.960 €

Βήμα 2 – Υπολογισμός Υποχρεωτικής Μισθοδοσίας

• Υπολογισμός: 25% × τζίρος προηγούμενης χρήσης
• Αντιστοίχιση ποσού με ώρες εργασίας
• Απόφαση πόσοι εργαζόμενοι θα καλύπτουν το ποσό

Βήμα 3 – Είδη Αμοιβών που επιτρέπονται

• Μισθωτή εργασία πλήρους απασχόλησης
• Μερική απασχόληση
• Αμοιβή έργου (εφόσον προβλέπεται)
• Αμοιβές χωρίς αντίτιμο; (όχι, δεν μετρούν)

Βήμα 4 – Εσωτερική Διακυβέρνηση

• Απόφαση Διοικούσας Επιτροπής για μισθοδοσία
• Συμβάσεις εργασίας
• Αναρτήσεις στο ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ
• Μηνιαίες ΑΠΔ

Βήμα 5 – Έλεγχος Συμμόρφωσης

• Μισθοδοσία ≥ 25%;
• Ο εργαζόμενος πληρώνεται νόμιμα;
• Οι εισφορές καταβάλλονται;
• Υπάρχουν παραστατικά;
• Τήρηση φακέλου προσωπικού;

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ 4 – ΚοινΣΕπ με έντονη εποχικότητα

Τζίρος προηγούμενου έτους:

• Ιούνιος–Αύγουστος: 80.000 €
• Υπόλοιποι μήνες: 10.000 €
  Σύνολο: 90.000 €

Υποχρέωση μισθοδοσίας:
90.000 × 25% = 22.500 €

Η ΚοινΣΕπ μπορεί να καλύψει το ποσό ως εξής:

Πλεονέκτημα: εποχική προσαρμογή χωρίς υπερδεσμεύσεις.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ 5 – ΚοινΣΕπ που πήρε επιχορήγηση

Τζίρος: 22.000 €
Επιχορήγηση: 20.000 €
Σύνολο: 42.000 € → Υποχρέωση ενεργοποιείται

Υποχρεωτική μισθοδοσία:
42.000 × 25% = 10.500 €

Συχνό λάθος:
«Μα ο τζίρος ήταν μόνο 22.000 €» → Λάθος, οι επιχορηγήσεις προσμετρώνται.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ 6 – Μικρή ΚοινΣΕπ που φοβάται ότι πρέπει να προσλάβει άμεσα

Τζίρος: 12.000 €
Επιχορηγήσεις: 0 €
Σύνολο: 12.000 €

Δεν ενεργοποιείται η υποχρέωση →
Δεν απαιτείται μισθοδοσία.

Η ΚοινΣΕπ μπορεί να λειτουργεί με:

• μέλη εθελοντές
• συνεργάτες με ΑΠΥ
• καμία μισθωτή θέση

Νόμιμο, θεμιτό και απολύτως σύμφωνο με το νόμο.

Η μισθοδοσία στις ΚοινΣΕπ δεν είναι μια απλή οικονομική υποχρέωση – είναι ο ίδιος ο πυρήνας της κοινωνικής αποστολής τους. Ο νομοθέτης δεν επιδιώκει να πιέσει ή να τιμωρήσει τους Φορείς ΚΑΛΟ. Αντιθέτως, έχει δημιουργήσει ένα πλαίσιο που επιτρέπει στις ΚοινΣΕπ να ξεκινήσουν χωρίς βάρη, να αναπτυχθούν οργανικά, και μόνο όταν αποκτήσουν σταθερό και ουσιαστικό οικονομικό περιθώριο, να μετατρέψουν αυτή την ανάπτυξη σε πραγματικές θέσεις εργασίας.

Η υποχρέωση του 25% δεν ισχύει τυφλά, ούτε από το πρώτο έτος, ούτε με κάθε μικρό τζίρο. Ενεργοποιείται μόνο όταν η ΚοινΣΕπ αποδεικνύει στην πράξη ότι μπορεί να στηρίξει θέσεις εργασίας και ότι η λειτουργία της έχει οικονομικό περιεχόμενο και κοινωνικό αντίκτυπο. Αυτό εξασφαλίζει βιώσιμη λειτουργία, διαφάνεια, νομιμότητα και ουσιαστική κοινωνική προσφορά.

Οι ΚοινΣΕπ που κατανοούν σωστά αυτό το πλαίσιο μπορούν να σχεδιάσουν με ασφάλεια, να αποφύγουν λάθη και να χτίσουν σταθερή πορεία ανάπτυξης — τόσο οικονομικά όσο και κοινωνικά. Η γνώση του νόμου γίνεται εργαλείο στρατηγικής και όχι απειλή.

Η Κοινωνική Οικονομία στην Πράξη