---

Η ιστοσελίδα koinsep.org αποτελεί μια πλατφόρμα ενημέρωσης και υποστήριξης για Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις (ΚοινΣΕπ) και φορείς της Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας στην Ελλάδα. Παρέχει πληροφορίες για την ίδρυση και διαχείριση ΚοινΣΕπ, όπως οδηγούς, νέα για επιδοτήσεις, νομικές και φορολογικές συμβουλές, καθώς και επικαιροποιημένα θέματα για τη λειτουργία τους. Απευθύνεται σε επαγγελματίες και πολίτες που επιθυμούν να συμβάλλουν στην κοινωνική οικονομία, ενισχύοντας την τοπική ανάπτυξη και τις κοινωνικές δράσεις και λειτουργει μέχρι σήμερα ανελλιπώς από το 2012

---

Εάν αποφασίσετε την δημιουργία της δικής σας ΚοινΣΕπ και έχετε μια καλή ιδέα που πληροί τα κριτήρια του νόμου 4430/2016 ελάτε σε επαφή μαζί μας από εδώ για να σας βοηθήσουμε με την 12χρονη εμπειρία μας στον τομέα της Κοινωνικής Οικονομίας και στην Δημιουργία άνω των 730 Επιτυχημένων ΚοινΣΕπ

---

Η λειτουργία μιας Κοινωνικής Συνεταιριστικής Επιχείρησης στηρίζεται στη συλλογικότητα, στη δημοκρατική λήψη αποφάσεων και στη συμμετοχή των μελών της. Ωστόσο, ο νομοθέτης έχει θέσει ξεκάθαρα όρια για τον τρόπο με τον οποίο ένα μέλος μπορεί να προσφέρει υπηρεσίες στην ΚοινΣΕπ, χωρίς να δημιουργείται εργασιακή σχέση και χωρίς να παραβιάζονται οι θεμελιώδεις αρχές της Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας.

Το άρθρο 17 παρ. 9 του Ν.4430/2016 θεσπίζει ένα συγκεκριμένο και δεσμευτικό πλαίσιο: κάθε υπηρεσία που παρέχεται από μέλος της ΚοινΣΕπ, χωρίς να υπάρχει εξαρτημένη εργασία, πραγματοποιείται αποκλειστικά μέσω μη αμειβόμενης σύμβασης εντολής, η οποία είναι υποχρεωτικά έγγραφη, περιλαμβάνει σαφή περιγραφή υπηρεσιών και δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 16 ώρες εβδομαδιαίως.

Η διάταξη αυτή αποτελεί θεσμικό μηχανισμό προστασίας της ΚοινΣΕπ, των μελών της και της εύρυθμης λειτουργίας του συνεταιρισμού, αποτρέποντας καταχρηστικές πρακτικές, αδήλωτη εργασία και σύγχυση ρόλων. Το Επιμελητήριο Κοινωνικής & Αλληλέγγυας Οικονομίας Ελλάδας παραθέτει τη πλήρη ερμηνεία και τις αναλυτικές οδηγίες εφαρμογής, ώστε κάθε ΚοινΣΕπ να λειτουργεί με απόλυτη συμμόρφωση και διαφάνεια.

1. Νομικό Πλαίσιο – Τι ακριβώς ορίζει το άρθρο 17 παρ. 9 Ν.4430/2016

Η διάταξη προβλέπει ότι:

• Η παροχή υπηρεσιών από μέλη προς την ΚοινΣΕπ, όταν αυτά δεν είναι εργαζόμενοι, αποτελεί μη αμειβόμενη σύμβαση εντολής (άρθρα 713 επ. Αστικού Κώδικα).

Η σύμβαση:

• πρέπει να είναι υποχρεωτικά έγγραφη,
• πρέπει να περιγράφει με σαφήνεια την υπηρεσία,
• δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 16 ώρες την εβδομάδα, σε καμία περίπτωση.
  • Η σύμβαση δεν υποκαθιστά μισθωτή εργασία ούτε απαλλάσσει από τις υποχρεώσεις του άρθρου 16 (υποχρεωτική μισθοδοσία 25%).

Δεν ορίζει υποχρέωση ανάρτησης, δημοσίευσης ή δήλωσης σε κανένα σύστημα (ΓΕΜΗ, ΕΡΓΑΝΗ, Μητρώα κ.λπ.).

2. Πλήρη Αναλυτική Ερμηνεία 

2.1. Δεν πρόκειται για εργασιακή σχέση

Η σύμβαση εντολής:

• δεν δημιουργεί εξαρτημένη εργασία,
• δεν απαιτεί δηλώσεις σε ΕΡΓΑΝΗ,
• δεν συνοδεύεται από μισθό, ασφαλιστικές εισφορές ή εργατικές υποχρεώσεις.

Είναι ξεκάθαρη, νόμιμη και θεσμοθετημένη μορφή μη αμειβόμενης συμμετοχής.

2.2. Δεν πρόκειται για ανεπίσημο «εθελοντισμό»

Ο νόμος απαιτεί έγγραφη σύμβαση, άρα:

• δεν νοείται «χαλαρή» εθελοντική συμμετοχή χωρίς έγγραφα,
• δεν νοείται τυπική ή προφορική συμφωνία.

Είναι νομικά ισχυρή σύμβαση με υποχρεώσεις και όρια.

2.3. Το όριο των 16 ωρών είναι απολύτως δεσμευτικό

Δεν επιτρέπεται:

• υπέρβαση του ορίου,
• τεχνητός κατακερματισμός σε πολλαπλές συμβάσεις,
• συνεχής, διαρκής ή πάγια δραστηριότητα που «μοιάζει με εργαζόμενο».

Υπέρβαση ωρών = κίνδυνος χαρακτηρισμού ως εξαρτημένη εργασία.

3. Ποια Έγγραφα Πρέπει να Υπάρχουν – Το Υποχρεωτικό Πακέτο νομιμότητας

3.1. Πρακτικό Διοικούσας Επιτροπής ή Γενικής Συνέλευσης

Πρέπει να αναφέρει:

• ότι εγκρίνεται η χρήση συμβάσεων εντολής,
• ποιο μέλος θα προσφέρει υπηρεσίες,
• ποιο είναι το αντικείμενο,
• ότι θα τηρηθούν τα 16 ώρες/εβδομάδα,
• την περίοδο ισχύος.

Το έγγραφο πρέπει να αρχειοθετείται.

3.2. Έγγραφη Σύμβαση Εντολής ανά μέλος

Με ρητή αναφορά:

• στη νομική βάση (άρθρο 17 παρ. 9 Ν.4430/2016),
• στο αντικείμενο της υπηρεσίας,
• στον μη αμειβόμενο χαρακτήρα,
• στις μέγιστες 16 ώρες/εβδομάδα,
• στην ακρίβεια της περιόδου απασχόλησης.

Αποτελεί το βασικό αποδεικτικό νόμιμης λειτουργίας.

3.3. Μητρώο Συμβάσεων Εντολής

Ένα εσωτερικό βιβλίο όπου καταγράφονται:

• ονοματεπώνυμα,
• ημερομηνίες,
• διάρκεια συμβάσεων,
• ώρες.

3.4. Κατάσταση/Ημερολόγιο Ωρών»

Για να αποδεικνύεται ότι:

• δεν υπερβαίνονται οι 16 ώρες/εβδομάδα,
• τηρούνται οι όροι της σύμβασης.

Είναι κρίσιμο σε περίπτωση ελέγχου.

3.5. Χρόνος τήρησης εγγράφων

Συστήνεται:

• φύλαξη για τουλάχιστον 10 έτη,
• ψηφιακή και φυσική μορφή.

4. Τι ΔΕΝ απαιτεί ο νόμος – Καμία υποχρέωση ανάρτησης ή δήλωσης

Ο Ν.4430/2016 δεν επιβάλλει:

• ανάρτηση της σύμβασης εντολής σε ΓΕΜΗ,
• δήλωση σε ΕΡΓΑΝΗ,
• δημοσίευση σε Μητρώα ΚΑΛΟ,
• ανάρτηση σε ιστοσελίδα,
• κοινοποίηση σε δημόσια αρχή.

Η σύμβαση είναι εσωτερικό έγγραφο της ΚοινΣΕπ, το οποίο παρουσιάζεται μόνο αν ζητηθεί σε έλεγχο.

5. Checklist Πλήρους Συμμόρφωσης

1. ✔ Απόφαση Γ.Σ./Δ.Ε. για την ανάθεση.
2. ✔ Υπογεγραμμένη σύμβαση εντολής.
3. ✔ Σαφής περιγραφή υπηρεσίας.
4. ✔ Ρητός μη αμειβόμενος χαρακτήρας.
5. ✔ Τήρηση 16 ωρών/εβδομάδα.
6. ✔ Μητρώο συμβάσεων εντολής.
7. ✔ Ημερολόγιο/κατάσταση ωρών.
8. ✔ Φύλαξη εγγράφων για 10 χρόνια.
9. ✔ Καμία ανάρτηση – μόνο εσωτερική τήρηση.

Η σύμβαση εντολής μεταξύ μελών και ΚοινΣΕπ, όπως προβλέπεται από το άρθρο 17 παρ. 9 του Ν.4430/2016, δεν αποτελεί μια απλή τυπική διαδικασία αλλά ένα απαραίτητο θεμέλιο της νόμιμης και διαφανούς λειτουργίας των κοινωνικών συνεταιρισμών. Η έγγραφη μορφή, η σαφής περιγραφή των υπηρεσιών, η αυστηρή τήρηση του ορίου των 16 ωρών και το πλήρες αρχείο εγγράφων αποτελούν το πλαίσιο που προστατεύει τόσο την ΚοινΣΕπ όσο και το μέλος.

Το γεγονός ότι ο νόμος δεν επιβάλλει καμία ανάρτηση, δήλωση ή δημοσίευση των συμβάσεων εντολής επιτρέπει στις ΚοινΣΕπ να λειτουργούν με ευελιξία αλλά και με θεσμική σοβαρότητα, αρκεί να τηρούνται όλα τα ουσιώδη στοιχεία της διάταξης.

Σε μια περίοδο όπου η αξιοπιστία των ΚοινΣΕπ βρίσκεται στο επίκεντρο, η σωστή εφαρμογή του άρθρου αυτού αποτελεί δείγμα ωριμότητας, επαγγελματισμού και απόλυτης συμμόρφωσης με το θεσμικό πλαίσιο της κοινωνικής οικονομίας. Το Επιμελητήριο Κοινωνικής & Αλληλέγγυας Οικονομίας Ελλάδας παραμένει σταθερός σύμβουλος, διαθέσιμο για υποστήριξη, παροχή υποδειγμάτων και έλεγχο εγγράφων, ώστε κάθε ΚοινΣΕπ να λειτουργεί με ασφάλεια, διαφάνεια και αξιοπιστία.

Η Κοινωνική Οικονομία στην Πράξη