---

Η ιστοσελίδα koinsep.org αποτελεί μια πλατφόρμα ενημέρωσης και υποστήριξης για Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις (ΚοινΣΕπ) και φορείς της Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας στην Ελλάδα. Παρέχει πληροφορίες για την ίδρυση και διαχείριση ΚοινΣΕπ, όπως οδηγούς, νέα για επιδοτήσεις, νομικές και φορολογικές συμβουλές, καθώς και επικαιροποιημένα θέματα για τη λειτουργία τους. Απευθύνεται σε επαγγελματίες και πολίτες που επιθυμούν να συμβάλλουν στην κοινωνική οικονομία, ενισχύοντας την τοπική ανάπτυξη και τις κοινωνικές δράσεις και λειτουργει μέχρι σήμερα ανελλιπώς από το 2012

---

Εάν αποφασίσετε την δημιουργία της δικής σας ΚοινΣΕπ και έχετε μια καλή ιδέα που πληροί τα κριτήρια του νόμου 4430/2016 ελάτε σε επαφή μαζί μας από εδώ για να σας βοηθήσουμε με την 12χρονη εμπειρία μας στον τομέα της Κοινωνικής Οικονομίας και στην Δημιουργία άνω των 730 Επιτυχημένων ΚοινΣΕπ

---

Από το 2025, οι αλλαγές στη νομοθεσία για τις άμεσες πληρωμές (instant payments) έχουν ενεργοποιήσει ένα σημαντικό ερώτημα για χιλιάδες φορείς Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας: Είναι τελικά υποχρεωμένες οι ΚοινΣΕπ να διαθέτουν και να αποδέχονται πληρωμές μέσω της υπηρεσίας IRIS;

Με δεδομένο ότι οι ΚοινΣΕπ αποτελούν νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, παρέχουν υπηρεσίες ή προϊόντα σε πολίτες και επιχειρήσεις, και συχνά διαχειρίζονται ευαίσθητες κοινωνικές δράσεις, η απάντηση δεν είναι αυτονόητη. Η σχετική νομοθεσία (Ν. 5193/2025, άρθρο 219) εισάγει υποχρεωτική αποδοχή υπηρεσιών πληρωμής για συγκεκριμένες κατηγορίες συναλλαγών. Αυτό σημαίνει ότι η συμμόρφωση ή μη εξαρτάται από το είδος της συναλλαγής, τη φύση του αντισυμβαλλόμενου και τη λειτουργία της ΚοινΣΕπ στην αγορά.

Ο στόχος του παρόντος αναλυτικού οδηγού είναι να δώσει μια ξεκάθαρη, τεκμηριωμένη και εύχρηστη απάντηση, με παραδείγματα, πρακτικά σενάρια και τις απαραίτητες παραπομπές.

Αναλυτική Ερμηνεία – Η Νομοθεσία Με Απλά Λόγια

Το άρθρο 219 του Ν. 5193/2025 προβλέπει:

«Τα νομικά πρόσωπα που είναι δικαιούχοι πληρωμής, στο πλαίσιο συναλλαγών με πληρωτές που ενεργούν για λόγους μη σχετιζόμενους με την εμπορική, επιχειρηματική ή επαγγελματική τους δραστηριότητα, δέχονται υποχρεωτικά πληρωμές μέσω υπηρεσιών άμεσης πληρωμής (instant payments), όπως η IRIS».

📌 Άρα, η υποχρέωση αφορά μόνο τις πωλήσεις σε καταναλωτές (B2C), όχι σε επιχειρήσεις (B2B).

📌 Καταληκτική ημερομηνία συμμόρφωσης: 1 Δεκεμβρίου 2025

Πηγή: OT.gr – “IRIS: Τι αλλάζει στις πληρωμές από 1η Δεκεμβρίου”
Πηγή: MoneyReview.gr – «Υποχρεωτική χρήση IRIS για συναλλαγές B2C από 1/12/2025»

📌 Πρόστιμο για μη συμμόρφωση: Έως 1.500 €

Πηγή: MoneyReview.gr, Reader.gr

Δύο Σενάρια – Πώς επηρεάζεται η δική σου ΚοινΣΕπ

1️⃣ Σενάριο Α – Η ΚοινΣΕπ παρέχει υπηρεσίες ή προϊόντα σε ιδιώτες (B2C)

Ενδεικτικές περιπτώσεις:

• ΚοινΣΕπ παροχής φροντίδας ηλικιωμένων
• ΚοινΣΕπ γυμναστικής, ευεξίας, εκπαίδευσης
• ΚοινΣΕπ καλλιτεχνικών εργαστηρίων
• ΚοινΣΕπ που πουλά χειροποίητα προϊόντα σε πελάτες
• ΚοινΣΕπ καφέ, εργαστηρίου, τοπικής αγοράς χωρίς μεσάζοντες

👉 Υποχρεωτική η δυνατότητα πληρωμής μέσω IRIS.
Διότι οι συναλλαγές γίνονται με φυσικά πρόσωπα που λειτουργούν ως καταναλωτές, όχι ως επαγγελματίες.

📌 Παράδειγμα

Η ΚοινΣΕπ «Αρωγή Ζωής» παρέχει υπηρεσίες φροντίδας κατ’ οίκον σε ηλικιωμένους. Οι οικογένειες πληρώνουν ως ιδιώτες.
➡️ Άρα, η ΚοινΣΕπ πρέπει να έχει IRIS.

2️⃣ Σενάριο Β – Η ΚοινΣΕπ συναλλάσσεται αποκλειστικά με επιχειρήσεις ή φορείς (B2B)

Ενδεικτικές περιπτώσεις:

• ΚοινΣΕπ που αναλαμβάνει συμβάσεις με Δήμους
• ΚοινΣΕπ καθαριότητας που εξυπηρετεί μόνο επιχειρήσεις
• ΚοινΣΕπ παροχής τεχνικής υποστήριξης προς νομικά πρόσωπα
• ΚοινΣΕπ συμβουλευτικής Κ.ΑΛ.Ο. που εξυπηρετεί μόνο οργανισμούς
• ΚοινΣΕπ παραγωγικών δραστηριοτήτων που πουλά μόνο χονδρική

👉 Δεν υπάρχει υποχρέωση αποδοχής IRIS.
Διότι το νομικό πλαίσιο αφορά μόνο συναλλαγές όπου ο πληρωτής είναι ιδιώτης-καταναλωτής.

📌 Παράδειγμα

Η ΚοινΣΕπ «GreenTech» κάνει σύμβαση με Δήμο για ψηφιοποίηση περιβαλλοντικών δεδομένων.
➡️ Πρόκειται για καθαρά B2B συναλλαγή.
➡️ Δεν απαιτείται IRIS.

Τι Πρέπει Τελικά Να Κρατήσετε

Η νομοθεσία για την IRIS δεν επιβάλλει οριζόντια υποχρέωση σε όλες τις ΚοινΣΕπ. Η υποχρέωση εξαρτάται καθαρά από το είδος της συναλλαγής και τον ρόλο του αντισυμβαλλόμενου.

Συνοπτικά:

• ✔ Υποχρεωτική IRIS όταν η ΚοινΣΕπ δέχεται πληρωμές από ιδιώτες καταναλωτές (B2C).
• ✔ ΟΧΙ υποχρεωτική IRIS όταν η ΚοινΣΕπ συναλλάσσεται αποκλειστικά με επιχειρήσεις ή φορείς (B2B).
• ✔ Προθεσμία συμμόρφωσης: 31 Οκτωβρίου 2025.
• ✔ Πιθανό πρόστιμο μη συμμόρφωσης: έως 1.500 €.
• ✔ Η IRIS είναι μια δωρεάν, άμεση και πρακτική μέθοδος πληρωμής που διευκολύνει πολίτες και οργανισμούς.

Τελικό Συμπέρασμα

Οι ΚοινΣΕπ πρέπει να εξετάσουν προσεκτικά τη φύση των συναλλαγών τους.
Εάν εξυπηρετούν έστω και έναν ιδιώτη πελάτη, η υπηρεσία IRIS είναι υποχρεωτική.
Εάν το κοινό τους είναι μόνο οργανισμοί/επιχειρήσεις, η απαίτηση δεν τις αφορά.

Αυτή η διάκριση διασφαλίζει ότι οι ΚοινΣΕπ συμμορφώνονται πλήρως με το νομικό πλαίσιο, αποφεύγουν πρόστιμα και παραμένουν συνεπείς προς τις υποχρεώσεις τους ως νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου.

Σχετικά με τo ΙΡΙΣΣχετικά με τα POS